مراسم بعدی

  • بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیم ؛ اَلسَّلامُ عَلَى الْحُسَیْنِ وَ عَلى عَلِىِّ بْنِ الْحُسَیْنِ وَ عَلى اَوْلادِ الْحُسَیْنِ وَ عَلى اَصْحابِ الْحُسَیْنِ
  • وب سایت دعای ندبـه مراغـه Nodbeh-shohada.IR
  • اولین سایت جامع و تخصصی دعای ندبـه
  • اطلاع رسانی مراسمات و ویژه برنامه های دعای ندبه مسجد شهدای پهرآباد || حسینیه مرحوم درویش تیموری || حسینیه محمدیه || حسینیه جوانان شهداء
  • مجموعه مقالات مذهبی و مهدوی||دانلود های صوتی و تصویری || پیامک های مناسبتی || اخبار و اطلاعیه های دعای ندبه مسجد شهدای پهرآباد || آهنگ های پیشواز || شرح و تفسیر دعای ندبه || مداحی های مادحین مراغه || تصاویر عزاداری ماه محرم در مراغه و ... .
  • «.مقام معظم رهبری: « اهمیت فضای مجازی به اندازه اهمیت انقلاب اسلامی است

خلاصه آخرین ارسالها

سیر تاریخى حج در قرآن

سیر تاریخى حج در قرآن

با توجه به این كه در آیات قرآن، حج و كعبه به حضرت ابراهیم نسبت داده شده، لذا حج را در ضمن چهار دور، به طور جداگانه مورد بررسى قرار خواهیم داد...

سیر تاریخى حج در قرآن عید قربان

با توجه به این كه در آیات قرآن، حج و كعبه به حضرت ابراهیم نسبت داده شده، لذا در این مقاله بررسى تاریخى حج را در ضمن دوره چهارم، به طور محتصر مورد بررسى قرار خواهیم داد:
1 . پیش از حضرت ابراهیم.
2 . دوران حضرت ابراهیم.
3 . پس از حضرت ابراهیم تا ظهور اسلام.
4 . از زمان ظهور اسلام تا كنون.

 حج از زمان ظهور اسلام تاكنون
این برهه از زمان را به سه دوره تقسیم نموده، سپس هر دوره را به طور جداگانه بررسى مى كنیم:
* . حج در زمان پیامبر خدا(صلى الله علیه وآله)
* . حج در زمان ائمه معصومین(علیهم السلام)
* . حج در عصر كنونى
الف : حج در زمان پیامبرخدا(صلى الله علیه وآله)
از مطالبى كه گذشت، این نتیجه به دست آمد كه: حج در فاصله زمانى میان حضرت ابراهیم و بعثت پیامبر خدا، از معناى حقیقى خود خارج و دچار تحریف گردید و كانون توحید، كه قهرمان توحید ایجاد كرده بود، مبدّل به بت خانه و آلوده به مشتى خرافات و موهومات و بدعت ها شد و این وضع با ظهور اسلام تا زمان فتح مكه; یعنى سال هشتم هجرت باقى ماند; چراكه مكه و كعبه تا آن زمان در دست مشركان و سران قریش بود. از این رو، مراسم حج بر همان اساس جاهلیت انجام مى گرفت. پیامبرخدا(صلى الله علیه وآله)در سال ششم هجرت با نزول آیه } أتِمُّوا الحَجَّ والعُمرَةَ{(52) تقریباً با 1400 نفر از مدینه به قصد حج خارج شد و در مسجد شجره محرم گردید. اما از آن جاكه مكه هنوز در سیطره و سلطه مشركان بود، جلوى كاروان حج را گرفتند كه منجر به صلح حدیبیه گردید(53) و آیه مباركه: } لَقَدْ رَضِیَ اللهُ عَنِ الْمُؤْمِنِینَ إِذْ یُبایِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ{(54) در آن زمان نازل شد. پیامبر(صلى الله علیه وآله) با اصحاب خود به مدینه برگشتند، اما براساس یكى از بندهاى صلح حدیبیه، پیامبر در سال بعد، تقریباً با 2000 نفر و هشتاد شتر قربانى، عمرة القضاء را انجام داد(55) و مسلمانان، با شكوه و جلال خاصى لبیك گویان، در حالى كه عبدالله بن رواحه شتر پیامبر را در دست داشت، وارد مكه شد و قریش براى این كه این صحنه دشوار را نبینند مسجدالحرام را خالى و برفراز كوه ابوقبیس به تماشا ایستادند. پیامبر سواره وارد مسجدالحرام و سواره طواف نمود و بعد از پایان عمره، به مدینه برگشتند و این نخستین عمره اى بود كه در اسلام رسماً انجام پذیرفت.
عمره رسمى دوم(56) در سال هشتم هجرت، در فتح مكه انجام گرفت كه پیامبر در این سال همچون ابراهیم خلیل، مشغول پاكسازى حریم قدس كعبه از بت و بت پرستى شد و با تلاوت آیه: } وَ قُلْ جاءَ الْحَقُّ وَ زَهَقَ الْباطِلُ{(57) بت ها را یكى پس از دیگرى به زمین كشید.
اما نخستین حج واجب كه بعد از بعثت پیامبر خدا(صلى الله علیه وآله) به طور رسمى انجام گرفت، در سال نهم پس از هجرت بود كه به دلایلى، خودِ پیامبر در آن شركت نكرد و امیرالحاج در آن سال حضرت على، امیر مؤمنان(علیه السلام) بود و در این سال بود كه سوره برائت نازل شد و پیامبر(صلى الله علیه وآله) به على(علیه السلام) مأموریت داد كه براى اعلام جدایىِ كاملِ مرز توحید از شرك و كفر و جدایى صفوف مسلمانان از صفوف كفار، چند آیه از اوایل سوره برائت را همراه با قطعنامه اى در مجمع عمومى حج براى مردم قرائت كند و این سال از یك طرف آخرین سال شركت مشركین در مراسم حج بود و از سوى دیگر، نخستین سالى بود كه مسلمانان و مشركان، با هم مراسم حج برگزار انجام كردند.
اما بزرگ ترین و شكوهمندترین حج در اسلام، در سال دهم هجرت واقع شد، كه پیامبر خدا در آن شركت كرد(58) و مناسك و اعمال واقعى حج را در عمل به مسلمانان آموزش داد و فرمود: «خُذُوا عَنِّی مَناسِكَكُمْ»; همانگونه كه در مورد نماز فرمود: «صَلُّوا كَما رَأَیتُمُونِی أُصَلِّی».
ابتدا و انتهاى این مراسم، با مجموع خطبه هاى آن حضرت در جوامع روایى و تاریخى فریقین نقل شده است. تلاش پیامبر در این حج، این بود كه مناسك حج را از آلودگى هاى شرك جاهلى و بدعت ها و خرافات پاك كند و این اوّلین حجى بود كه هیچ مشركى حق شركت در آن را نداشت. از این رو، تمام ویژگى هاى حج جاهلى نفى و محتواى توحیدى حج در قالب مناسك حج به وسیله پیامبر مكرّم اسلام در عمل و منطق بیان شد و هرگونه امتیازطلبى و تبعیض لغو و حتى اختلافات ظاهرى بركنار گردید و همه با یك شكل و یك لباس و یك نوع عمل، به انجام مناسك حج پرداختند و بدینوسیله افزون بر تعلیم صحیح مناسك حج، عظمت اسلام و مسلمانان به نمایش گذاشته شد و این اوّلین و آخرین حجى بود كه شخص پیامبر در جمع مسلمانان شركت كرد، اما در این كه پیامبر چند حج و عمره انجام داد، اختلاف نظریه وجود دارد و در بعضى روایات، تا 20 حج براى پیامبر ذكر شده كه حضرت مخفیانه انجام داده است; چنان كه فرمود: «حَجَّ رَسُولُ اللَّهِ ص عِشْرِینَ حَجَّةً مُسْتَسِرَّةً».(59)
همچنان كه در سال وجوب حج در اسلام هم اختلاف وجود دارد كه آیا در سال ششم هجرت با نزول آیه: } وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلّهِ{(60) واجب شد یا در سال نهم و یا در سال دهم با نزول آیه: } وَ أَذِّنْ فِی النّاسِ بِالْحَجِّ{(61) كه پیامبر تصمیم به حج گرفت.
ب : حج در زمان امامان معصوم(علیهم السلام)
از آن جاكه امامان معصوم تجسّم خط راستین اسلام ناب محمدى و وارثان صالح پیامبر و احیاگر سنت رسول الله و مروّج فرهنگ اصیل اسلام و حافظان زحمات رسول مكرّم اسلام و... 
هستند، در طول تاریخ زندگیشان با بذل جان و مال در حفظ و نگهدارى آن كوشیدند و امامان معصوم، به تعبیر امام سجاد(علیه السلام) فرزندان راستین مكه و منا و كعبه و... و پاسدار روح كعبه هستند و با حضور فكرى و تبلیغى و شخصى و عینى خود، در حفظ و حراست حج، از هیچ گونه تحریفى مضایقه نداشتند; چراكه حج یكى از سنگرها و پایگاه هاى مهم براى ترویج و احیاى فرهنگ غنى اسلام است. ازاین رو، ائمه(علیهم السلام) در طول زندگى، اصرار بر حضور شخصى خود در حج داشتند كه سفرهاى متعدد امامان و خطبه و سخنرانى هاى آنها در مواضع مختلفِ حج، گویاى حساسیت امامان معصوم بر مسأله حج است كه از هر فرصت مناسب در مسجدالحرام و عرفات و... استفاده نموده و به تشكیل جلسه و ایراد سخنرانى مى پرداختند; چنان كه امام حسین(علیه السلام) براى حفظ قداست كعبه و حرم، حاضر شد حج را ناتمام گذارده، به بیابان ها آواره گردد تا حریم امن الهى دچار خدشه نشود.
روایات و احادیثى كه درباره اهمیت حج و بخش هاى مختلف این نوشته و جوامع روایى، از امامان معصوم(علیهم السلام) نقل شده، شاهدى گویا بر اهمیت و عظمت این فریضه الهى و از سوى دیگر نشانه اهتمام ائمه(علیهم السلام) بر حفظ و حراست حج از هرگونه تحریف است و بنا به روایات مختلفى امام زمان(علیه السلام)در عصر غیبت، در هر سال، در مراسم باشكوه حج شركت مى نمایند، چنان كه امام صادق(علیه السلام) در این زمینه فرمود:
«یَفْقِدُ النَّاسُ إِمَامَهُمْ یَشْهَدُ الْمَوْسِمَ فَیَرَاهُمْ وَ لاَ یَرَوْنَهُ»،(62) همچنان كه از محمدبن عثمان، یكى از نواب خاص امام زمان(علیه السلام) نقل شده است كه:
«وَ اللَّهِ إِنَّ صَاحِبَ هَذَا الاَْمْرِ لَیَحْضُرُ الْمَوْسِمَ كُلَّ سَنَة یَرَى النَّاسَ وَ یَعْرِفُهُمْ وَ یَرَوْنَهُ».(63)
ج : حج در عصر كنونى
ازآن جاكه مراسم باشكوه حج، مهم ترین سنگر وپایگاه براى ترویج اسلام ناب محمدى(صلى الله علیه وآله)است و آثار و فواید مختلفى در تمام زمینه هاى فردى و اجتماعى، مادى و معنوى، سیاسى، اجتماعى، فرهنگى و اقتصادى به همراه دارد و از سوى دیگر، موجب اتّحاد مسلمین جهان و شكوه و عزّت اسلام و در مقابل، موجب ضعف و زبونى دشمنان اسلام و مسلمین مى گردد. از این رو، همه كسانى كه به نحوى منافعشان از طریق انجام حج به خطر مى افتد، سعى بر آن داشته و دارند كه حج را از مسیر واقعى آن منحرف و بى اثر و بى خاصیت گردانند كه شیطانى ترین راه براى تأمین این اهداف شوم، ابقاى ظاهرى حج و بى محتوا كردن آن است; به خصوص در این چند سال اخیر كه پاى استعمار به كشورهاى اسلامى باز شده و متوجه عظمت و قدرت حج گردیده اند و فهمیده اند كه انجام صحیح حج، با منافع آنها سازگارى ندارد، به كمك سلاطین خود فروخته و وعاظ دربارى، درصدد بى روح و بى خاصیت كردن حج برآمدند كه متأسفانه تا حدودى موفق شدند و این اهرم قوى و بى نظیر را از دست مسلمانان گرفتند.
این اولین بار نیست كه حج دچار تحریف شده، بلكه در دوران جاهلیت هم تحریف گردید كه با ظهور اسلام و بعثت نبىّ مكرّم، احیا و مورد پاكسازى شد.
اگردر آن روز، كفارقریش بت و... را مى پرستیدند و اعمال حج را آلوده به انواع خرافات و بدعت ها كرده بودند، امروز هم بت هاى غرب مورد پرستش واقع مى شوند و اعمال حج آلوده به انواع موهومات و بدعت ها توسط وهابى ها گردیده است كه این بار نداى بازگشت به حج ابراهیمى از حلقوم پاك و نورانى بت شكن قرن، حضرت امام خمینى(قدس سره) نواخته شد و ملت مسلمان ایران، با الهام از رهنمودهاى حضرت امام راحل و مقام معظم رهبرى، حضرت آیة الله خامنه اى، مصمم است حج را به همان حقیقت اصلى اش برگرداند و حج واقعى را از حج آمریكایى جدا كند و فریاد برائت از ظالمان و ستمكاران را به پیروى از حضرت على(علیه السلام)هرچه رساتر به گوش جهانیان برساند و دست برادرى و اتحاد را هرچه بیشتر بفشارند و از هرگونه عمل تفرقه انگیز خوددارى نمایند، بلكه از گرفتارى هاى برادران ایمانى مطلع و آگاه شوند و در رفع آن، در حد وظیفه اسلامى و وجدانى بكوشند و در راه استقلال و ریشه كن كردن سرطان استعمار همفكر و هم پیمان شوند و براى آزادى سرزمین اسلامى فلسطین چاره اى بیندیشند.(64)
دعای ندبه مراغه


52 . بقره : 196
53 . بحار الأنوار، ج20، ص317 تا 377 ; تاریخ طبرى، ج1، صص627 و 628 ; ابن اثیر، ج1، صص582 تا 590 ; سیره ابن هشام، ج2، ص308 تا 322
54 . فتح : 18
55 . ابن اثیر، ج1، ص603 و سیره ابن هشام، ج2، ص370
56 . تعداد عمره پیامبر میان 3 و 9 ذكر شده است ; من لا یحضره الفقیه، ج2، ص275، باب 171 و وافى، ج3، ص230
57 . اسراء: 81
58 . بحار الأنوار، ج21، ص378 تا آخر ; فروع كافى، ج4، ص245 ; ابن اثیر، ج1، ص651 و 652 ; سیره ابن هشام، ج2، ص601 به بعد.
59 . بحار الأنوار، ج21، ص398 ; فروع كافى، ج4، صص245 و 251 ; فقیه، ج2، ص145 ; ابن اثیر، ج1، ص653، عدد حج النبی(صلى الله علیه وآله) .
60 . بقره : 196
61 . حج : 27
62 . بحار الأنوار، ج52 ، ص151
63 . بحار الأنوار، ج52 ، ص152
64 . با استفاده از رهنمودهاى حضرت امام خمینى(قدس سره) .
پدیدآورنده:ناصر شكریان

لطفا دیدگاه ها و نکته نظرات خود را درباره این مطلب مطرح بفرمائید

کاربر گرامی،ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
  • سایت مراجع عظام تقلید web logo

  • احادیث گهربار hadith

    حدیث موضوعی
  • روز شمار فراق Daily departure

  • نگارنده authors

  • لینکهای منتخب Link Dump

  • لوگوی دوستان logo